Moja rola polegała na wspieraniu zespołu w opracowaniu innowacyjnej metody badawczej, opartej na moim doświadczeniu w projektowaniu rytuałów i prowadzeniu procesów grupowych. Korzystając z praktyki RISE, stworzyliśmy unikatową i nowatorską metodę prowadzenia badań jakościowych. (Im)mortality Over Dinner – eksperymentalne podejście łączące tradycyjną formułę grup fokusowych z twórczą ekspresją performance’u i ceremonii. Inspiracją był znany koncept Michaela Hebba Porozmawiajmy o śmierci przy kolacji – spotkania, podczas których ludzie rozmawiają o przemijaniu w swobodnej, otwartej atmosferze.

Ten format, starannie zaprojektowany z myślą o kluczowych pytaniach badawczych – dotyczących m.in. opieki nad zmarłymi, pamięci, żałoby i cyfrowej nieśmiertelności – oferuje znacznie więcej niż tylko zbieranie danych. Tworzy przestrzeń głębokiego, wielozmysłowego zaangażowania, w której nauka spotyka sztukę, grupy fokusowe spotykają się z ceremonią, intelekt łączy się z doświadczeniem zmysłowym, a dane z rytuałem. W istocie chodzi o stworzenie przestrzeni do dialogu i synergii, zapraszającej uczestników do refleksji, dzielenia się doświadczeniem i łączenia się w sposób wykraczający poza tradycyjne metody badawcze.

Faza badawcza odbywała się od listopada 2024 do kwietnia 2025 roku w Poznaniu, New Delhi oraz Pekinie. Podczas wydarzenia końcowego projektu w Jesus College w Cambridge w lutym 2026 roku zaprezentowano wstępne wyniki badań, którym towarzyszyła imersyjna instalacja fotograficzna z udziałem uczestników z Polski, Indii i Chin. Pełna analiza i wyniki zostaną opublikowane w 2026 roku.

Zespół projektu:

Katarzyna Nowaczyk–Basińska – Badaczka wiodąca
Stephen Cave – Moderator warsztatów eksperckich
Tomasz Hollanek – Moderator warsztatów eksperckich
Maya Indira Ganesh – Moderatorka warsztatów eksperckich
Saide Mobayed Vega – Asystentka badawcza
Anja Franczak – Moderatorka grup fokusowych
Tomasz Siuda – Fotograf / Artysta

Projekt finansowany jest przez Schmidt Sciences i organizowany przez Leverhulme Centre for the Future of Intelligence oraz University of Cambridge.

Partnerami projektu są m.in. Instytut Dobrej Śmierci, CK Zamek, Goethe Institut, Ashoka University oraz Berggruen Institute China.

Zdjęcia: Tomasz Siuda.

KRótki film o projekcie

{ 11 minutes }

Ten dokument autorstwa Tomasza Siudy bada ideę cyfrowej nieśmiertelności, prezentując badania terenowe prowadzone w Polsce, Indiach i Chinach. Zespół badawczy z Cambridge, kierowany przez dr Katarzynę Nowaczyk-Basińską, analizował, jak eksperci — tacy jak badacze akademiccy, specjaliści opieki paliatywnej oraz przedstawiciele branży pogrzebowej — a także osoby spoza tych środowisk postrzegają cyfrową nieśmiertelność oraz jakie nadzieje i zagrożenia wiążą z rozwijającą się branżą cyfrowej nieśmiertelności.

prezentacja w Cambridge

{1 hour 43 minutes }

Co to znaczy radzić sobie ze śmiercią, sprzeciwiać się jej albo wyobrażać sobie jej całkowite przekroczenie? Wraz z tym, jak technologie cyfrowe coraz częściej pozwalają zachowywać nasze głosy, obrazy i wiadomości, pojawiają się nowe formy „cyfrowej nieśmiertelności” — od chatbotów trenowanych na danych osób zmarłych, po wirtualne awatary i archiwa pamięci. Te innowacje rodzą istotne pytania etyczne, emocjonalne i kulturowe dotyczące tego, jak pamiętamy, przeżywamy żałobę i w jaki sposób „trwamy dalej”.
W ramach interdyscyplinarnego wydarzenia prezentowaliśmy wnioski z projektu badawczego Imaginaries of Immortality in the Age of AI, prowadzonego przez dr Katarzynę Nowaczyk-Basińską (Uniwersytet w Cambridge), opartego na badaniach terenowych realizowanych w Polsce, Indiach i Chinach od końca 2024 do wiosny 2025 roku.